| C harfindeki sözcükler Cable : Kablo. Koruyucu bir kılıf içinde bakır kablonun veya optik
fiberin oluşturduğu veri iletim ortamı.
Cable modem : Kablo modem. PC'nizi yerel kablolu TV hattına bağlamanızı
ve veriyi 1.5 Mbps hızında almanızı sağlayan cihaz.
Cache : Bir şeyin geçici bir süre saklandığı yer. Web sayfalarını,
diskinizdeki browser'in cache dizininde saklayabilirsiniz. O sayfaya tekrar
dönmek istediğinizde, browser sayfayı gidip sunucudan almak yerine cache'den
alır ve size zaman kazandırır. Bilgisayarlar çeşitli seviyelerde cache
içerirler, bunların arasında bellek cache'i (ön bellek) ve disk cache'i vardır.
CAD (Computer Aided Design) : Mimarlar, mühendisler, tasarımcılar,
sanatçılar ve teknik çizimle uğraşan kişiler tarafından kullanılan bir yazılım
tipi. CAD yazılımları iki veya üç boyutlu modeller yaratmak için de
kullanılabilir.
Call center : Çağrı merkezi. Müşterilerden gelen çağrılarla birlikte
diğer çağrıların da bilgisayar otomasyonu yardımıyla yönetildiği merkez.
Carrier : Taşıyıcı. Bilgi teknolojisi alanında, başka bir veri taşıyıcı
işaret tarafından modüle edilmiş olan tek frekanslı elektromanyetik dalga veya
alternatif akım. İletişim endüstrisinde ise, telefon şirketi veya iletişim
servisi veren diğer şirketler için kullanılır.
Category 5 cabling : Kategori 5 kablolaması. Standart UTP kablolamanın
beş derecesinden biri. Veriyi 100 Mbps hızda iletir.
Cell : Hücre. Ağ alanında ATM tipi anahtarlamada temel veri birimi olarak
kullanılır.
Cell relay : Ağ teknolojisi, küçük, sabit boyutlu veri paketlerine veya
hücrelere dayanır. Hücreler sabit uzunlukta olduklarından, donanımda yüksek
hızlarda işlenip anahtarlanabilirler. Cell relay, aralarında ATM, IEEE 802.6 ve
SMDS gibi protokollerinde bulunduğu pek çok yüksek hızlı ağ protokolunun
temelidir.
CGI (Common Gateway Interface) : Bir Web sunucunun aynı bilgisayarda
çalışan bir uygulamayla ve uygulamanın da (CGI programı) Web sunucu ile nasıl
iletişim kuracağını belirleyen kurallar dizisi. Herhangi bir uygulama, CGI
standardına göre giriş-çıkışı idare ediyorsa, bir CGI programı olabilir.
Cgi-bin : Bir Web sunucuda CGI programlarının tutulduğu dizine verilen
ad.
CGMP : Cisco Group Management Protocol. IP host'ların ve router'ların
IGMP'leri (Internet Group Management Protocol) tarafından bildirilen multicast
trafiğini tanımak için Cisco anahtarları tarafından kullanılır. Anahtarlar bu
bilgiyi, multimedya ortamındaki trafiği kısıtlayarak yerel ağ bant genişliğini
korumak için kullanırlar.
Channel : Kanal. 1) İletişimde üzerinden işaretlerin aktığı ayrı
bir yol. 2) Radyo ve televizyonda, bir kullanıcının seçebildiği ayrı bir
program kaynağı. 3) Optik fiber iletiminde, ayrı bir ışık dalga boyu.
4) Internet'te, yenilenen bilgiyi otomatik olarak gönderen, önceden
belirlenmiş bir Web sitesi. 5) Bilgisayar ve Internet pazarında, üretici
ile alıcı arasındaki kuruluşlar. 6) IRC kullanımında, belirli bir chat
grubu.
Channel-attached : Kanal bağlantısı. Bir bilgisayara veri kanalları
(giriş/çıkış kanalları) tarafından bağlanmış cihazlar.
Chassis : Şasi. Bir otomobilin, uçağın, bilgisayarın veya çok parçalı
herhangi bir cihazın üzerine kurulduğu yapı.
Checksum : İletim biriminden geçen bit'lerin sayısı. Aynı birimden
alıcıda da bulunur. Böylece alıcıya aynı sayıda bit'in ulaşıp ulaşmadığı kontrol
edilebilir.
Circuit : Devre. 1) Elektronikte, elektrik akımının taşındığı iki
veya daha çok nokta arasındaki yol. 2) İletişimde, iki veya daha fazla
nokta arasında işaretlerin taşındığı özel yol.
Circuit switching : Devre anahtarlama. Bir çağrı boyunca, çağrıyı yapanla
alan arasında olması gereken özel fiziksel devredeki anahtarlama sistemi. Daha
çok telefon ağlarında kullanılır.
Client : İstemci. Ağ üzerindeki bir nokta. Bir sunucu tarafından sağlanan
kaynakları kullanan kullanıcı iş istasyonu.
Client/server : İstemci/sunucu. İki bilgisayar programı arasındaki
ilişkiyi tanımlıyor. Programlardan biri (istemci), talebini yerine getirecek
olan programdan (sunucu), bir servis talebinde bulunur. Bir ağ üzerinde
istemci/sunucu modeli, farklı yerlere dağıtılmış programlar arasında uygun bir
iletişim yolu sağlar.
Clock speed : Saat hızı. Bir bilgisayarda, işlemcinin çalışma temposunu
ayarlayan bir osilatör tarafından saniyede üretilen darbe sayısı. Genellikle MHz
(megahertz veya saniyede milyon darbe) olarak ölçülür.
Cluster : 1) Kişisel bilgisayar depolama teknolojisinde,
bilgisayarın işletim sistemi tarafından yönetilen, sabit diskteki dosya depolama
mantık birimidir. 2) İletişim teknolojisinde, ortak bir kontrol birimine
veya sunucuya veya bir grup sunucuya bağlanmış terminal veya iş istasyonu
grubudur. Böylelikle yapılan işler paylaşılabilir veya sunuculardan biri
arızalandığında diğeri devreye girebilir.
Coaxial cable : Kablolu TV bağlantılarında, Ethernet veya diğer tipteki
yerel alan ağlarında kullanılan kablo.
Codec : 1) (coder-decoder) İletişimde, analog işaretleri sayısal
bit serilerine ve sayısal işaretleri de analoga dönüştürmek için darbe kod
modülasyonunu kullanan cihaz. 2) (Compression/decompression) Büyük dosya
veya programları küçültmek için sıkıştıran ve daha sonra açan özel bir program.
Coding : Kodlama. İkili işaretleri taşımak için kullanılan elektrik
teknikleri.
Collision : Çarpışma. Bir Ethernet ağında, aynı anda veri iletmek isteyen
iki cihazın yol açtığı sonuç. Veri paketlerinin çarpıştığını tespit eden ağ her
ikisini de iptal eder. Çarpışma, Ethernet ağının doğal bir sonucudur.
COM (Component Object Model) : Program komponent nesnelerini geliştirmek
ve desteklemek için Microsoft'un bir çalışması. COM+, DCOM ve ActiveX
arayüzlerini ve araçlarını içerir.
COM port : İletişim yuvası. Bilgisayarlarda dışardan modem gibi
cihazların takıldığı yuva.
Command : Komut. Kullanıcının bilgisayarın işletim sistemine veya bir
uygulama programına, bir servisi uygulaması için verdiği özel emir.
Compiler : Derleyici. Belirli bir programlama dilinde yazılmış komutları
işleyen ve onları bilgisayar işlemcisinin kullanacağı bir formata dönüştüren
özel bir program.
Component : Komponent. 1) Programlama ve mühendislikte komponent,
büyük bir programın veya yapının tanınabilen bir parçasıdır. Genellikle bir
komponent, bir fonksiyon veya ona ilişkin fonksiyonlar grubunu sağlar. 2)
Nesne yönelimli programlamada ve dağıtık nesne teknolojisinde komponent, yeniden
kullanılabilen bir program parçasıdır. Aynı bilgisayardaki veya dağıtık bir ağda
başka bir bilgisayarda bulunan diğer komponentlerle birlikte bir uygulamayı
oluştururlar.
Compression : Sıkıştırma. Zamandan veya yerden tasarruf etmek için
verinin boyutunu küçültme işlemi.
Concentrator : Konsantratör. Veri iletim işaretlerini ileriye doğru
aktaran cihaz. Bazen uzak erişim hub'ları için de aynı terim kullanılır.
Connectionless : Bağlantısızlık. Sanal bir devre olmaksızın veri
transferi yapılmasını tanımlar.
Connection-oriented : Bağlantı yönelimli. Sanal bir devre kurulmasını
gerektiren veri transferini tanımlar.
Convergence : 1) Bilgi işlem teknolojisinde, kişisel bilgisayarın,
iletişimin ve televizyonun birleştirilip herkesin kullabileceği seviyeye
getirilmesi. 2) İletişim teknolojisinde, ağ topolojisinde yapılan değişikliği
kabul etmek için özel bir yönlendirme protokolü çalıştıran bir grup ağ cihazının
hızı ve özellikleri.
Cookie : Bir Web sitesinin sabit diskinize yerleştirdiği bilgi. Daha
sonra tekrar o siteyi ziyaret ettiğinizde bu bilgi sayesinde sizi
hatırlayacaktır.
Core router : Paket anahtarlamalı yıldız topolojisinde omurganın bir
parçası olan router. Çevredeki ağlardan diğer ağlara giden trafiğin tümünün
üzerinden geçeceği tek kanaldır.
Cpi (characters per inch) : İnç başına basılan karakter sayısı. Sabit
genişlikteki fontlar için kullanılır. Değişken genişlikteki fontlar ortalama bir
cpi değerine sahiptir.
Cps (characters per second) : Nokta vuruşlu yazıcıların saniyede
bastıkları karakter sayısı.
CPU (Central Processing Unit) : Merkezi İşlem Birimi. Bilgisayar
programlarının komutlarını işleyen merkezi birim olan işlemci veya mikroişlemci
için eskiden kullanılan bir deyim.
CRM (Customer Relationship Management) : Müşteri İlişkileri Yönetimi.
Kurumların müşteri ilişkilerini düzenli bir şekilde yürütmelerine yardımcı olan
yazılım ve metodolojiler için kullanılan terim.
CRT (Cathode Ray Tube) : Görüntülerin elektron ışınlarının fosforlu
yüzeyine düşmesi ile oluştuğu özel bir tüp. Pek çok bilgisayar monitöründe
kullanılır.
CSU/DSU (Channel Service Unit/Digital Service Unit) : Kanal Servis
Birimi/Sayısal Servis Birimi. Yerel alan ağlarında (LAN) kullanılan sayısal veri
çatılarını, geniş alan ağı (WAN) çatılarına veya tersine dönüştüren modem
boyutundaki bir cihaz.
CTI (Computer telephony integration) : Bilgisayar ve telefon ağlarının
bir arada çalışmalarını sağlayan yazılım. Çağrıya özel verileri sağlamak için
daha çok çağrı merkezlerinde kullanılır.
Cursor : İmleç. Kullanıcının metni gireceği yeri ekranda gösteren işaret. |