Yediğiniz
her şeye dikkat etmenize, hatta çikolata, cips ve çerez gibi sevdiğiniz pek çok
yiyeceği hayatınızdan çıkarmanıza rağmen kilo veremiyor musunuz? Üzülmeyin sizin
durumunuzda o kadar çok kişi var ki... A.B.D. de, Amerikan Diyet Birliği
tarafından, Gallup Araştırma Şirketi ne yaptırılan bir araştırmanın sonucu
oldukça ilginç.
Kadınların yüzde 99 u sağlıklı bir şekilde beslendiklerine
inanıyorlar. Oysa verdikleri yanıtlar; kendileri için gereken sağlıklı beslenme
standartlarını, sadece yüzde 1 oranında sağlayabildiklerini ortaya çıkarıyor.
Buradaki en büyük sorun, bolca lifli gıda ve doymamış yağ yerine,
ağırlıklı olarak, az ama doymuş yağ, şekerin ve rafine besinlerin tüketilmesi.
Oysa besinlerin niceliği kadar niteliği de önemli. Siz kalori hesabı yapıp,
yediğiniz her lokmayı sayarken çok farklı nedenler kilo vermenizi engelliyor
olabilir. İşte kilo vermenizi engelleyen hatta kilo almanıza yol açan 7 neden ve
bunlarla baş etmek için en etkili çözüm önerileri.
Kahvaltıyı atlamakA.B.D. Colorado Üniversitesi nde, 3 bin
gönüllü üzerinde, kahvaltı üzerine bir araştırma yapılmış. Bu kişilerden 1 yıl
boyunca düzenli kahvaltı etmeleri istenmiş ve yıl sonunda ortalama 6 kilo
verdikleri gözlenmiş. Özellikle, kepekli ekmek, müsli gibi lifli besinlerle
kahvaltı eden kadınlar çok daha rahat kilo veriyor ve bu kiloyu korumakta da çok
zorlanmıyor. Ayrıca kahvaltıyı atlamak dalgınlığa ve konsantrasyon eksikliğine
de neden olabiliyor.
ÇÖZÜM: Tabii ki kahvaltı
atlamamak. Sabahları sadece 10 dakika erken kalkarak, bir kase yağsız süt içinde
müsli yiyebilir ve kendinize çok büyük bir iyilik yapabilirsiniz. Ancak kahvaltı
etmek adına, yağlı poğaça ve açmaları sakın aklınıza getirmeyin. Lifli
yiyecekler, taze meyve, meyveli yoğurt ve yağsız süt iyi bir kahvaltı için
yapılacak en mükemmel tercihler. Sadece tadına bakmak Arkadaşınızın doğum
gününde dayanamadınız ve o kadar ısrar karşısında incecik bir dilim pasta
yediniz. Ardından akşam yemeği için gittiğiniz restoranda, salata ısmarlamanıza
rağmen, eşinizin patates kızartmalarından bir iki tane aldınız, bir de diğer
arkadaşınızın spagettisinin tadına baktınız. Ama tabii bunları kesinlikle
yemekten saymıyorsunuz. Ancak beslenme uzmanları, kilo almanın altında yatan en
önemli nedenlerden birinin, diyet planı uygularken, "tadına bakmak", "küçücük
bir lokma almak" gibi bahanelerle günlük kalori alımının üzerine çıkmayı
gösteriyorlar. Hatta yapılan araştırmalar, bu şekilde tüketilen yiyeceklerin
ortalama olarak günde 700 kaloriyi bulduğunu gösteriyor.
ÇÖZÜM: Bu konuda yapabileceğiniz
en mükkemel şey bir yiyecek günlüğü tutmak. Böylece, tadına baktığınız böreği,
bir parçacıktan bir şey olmaz diye ağzınıza attığınız çikolatayı önünüzde yazılı
görecek ve durumun ciddiyetini anlayabileceksiniz. Ayrıca yazacağınızı
bildiğiniz için bir şeyler yerken çok daha dikkatli olacaksınız. Şeker
bağımlılığı Şeker ve çikolata kadınların en çok sevdiği yiyeceklerin başında
geliyor. Ama burada suçlular çay ve kahvelerimize attığımız kesme şekerlerle,
atıştırdığımız şekerleme ve çikolatalar değil. Uzmanlara göre tükettiğimiz
şekerin üçte birini gizli bir şekilde alıyoruz. Meyveli yoğurtlar, meyve suları,
bazı alkolsüz içecekler nedeniyle farkında olmadan daha fazla şeker
tüketebiliyoruz.
ÇÖZÜM: Öncelikle tüm tatlı ve
pastaları kendinize haftada sadece bir gün sunabileceğimiz bir ödül olarak
sınırlandırmalısınız. Onun dışında yediğiniz tüm besinlerin etiketlerini okuyun
ve fruktoz, mısır şurubu ve sakkaroz gibi maddelerin de şeker sınıfına
gireceğini unutmayın. Meyveli yoğurt, mısır gevreği ve müsli gibi yiyecekleri
satın alırken de şeker içermeyen çeşitlerini seçin. Yeterli miktarda gıda
alamamak Çoğu kişinin, bol bol lif, vitamin ve mineral içeren "tam" yani
işlenmemiş gıdalardan yeteri kadar tüketmediği bilinen bir gerçek. Ne yazık ki,
işlenmiş, rafine edilmiş ve pek çok katkı maddesi katılarak hazırlanmış
gıdaların hayatımızdaki yeri çok daha fazla. Araştırmalar beyaz unla yapılan her
türlü hamur işinin beslenmemizde en büyük yeri tuttuğunu gösteriyor.
ÇÖZÜM: Beyaz ekmek, pirinç ve
makarna yerine, işlenmemiş kepekli ya da doygun ekmek, kepekli pirinç ve tam
makarna tercih etmeye çalışın. Atıştırmak içinse cips, çikolata yerine, yağsız
patlamış mısır ya da kuru meyveleri seçin. Evde yaptığınız kek ve hamur
işlerinde de, eğer mümkünse, kepekli unu kullanmanız son derece akıllıca olur.
Çok fazla yağ tüketmek Günlük yağ ihtiyacımız yaklaşık 67 gram. Yağ tüketimini
kısıtlamak denince, aklımıza sadece yemeğe konulan ya da kahvaltıda kullanılan
yağlardan vazgeçmek geliyor. Oysa tereyağ ve margarini keserken, salata
soslarında, peynirde ya da sütte var olan yağı göz ardı ediyor, tüketmeye devam
ediyoruz. Üstelik fazla yağların en önemli özelliği, kalça, karın ve bacak gibi
bölgelerde depolanmaya çok müsait olmaları. Ayrıca fazla yağ tüketenlerin,
balık, yağsız süt, C vitamini, A vitamini ve folik asit açısından zengin ve kilo
vermeye yardımcı yiyecekleri daha az tükettikleri de gözlenmiş.
ÇÖZÜM: Genel olarak, "bir yiyecek
ne kadar az işlenmişse o kadar az yağ içeriyordur" kuralını benimseyebilirsiniz.
Ayrıca satın aldığınız besinlerin ambalajlarını okuyarak ne kadar yağ içerdiği
hakkında bilgi edinmeniz ve seçimi buna göre yapmanız da olası. Bir besinin kaç
kalori olduğu kadar, yağdan gelen kalorisinin ne kadar olduğuna da dikkat
edilmeli. Yağ oranı, 100 kaloride 3 gramdan fazla olan besinleri tercih etmeyin.
Kalsiyum alımını önemsememek Hemen hemen herkes kalsiyumun sağlıklı kemiklere
sahip olmak ve osteoporozu engellemek için gerektiğini biliyor. Ancak kalsiyumun
kilo vermede de etkili olduğu pek fazla bilinmiyor. Son yıllarda yapılan
araştırmalar, kalsiyum açısından zengin olan yiyeceklerle beslenenlerin vücut
kitle endekslerinin daha düşük olduğunu gösteriyor. Bunun nedeni kalsiyumun
kalsitrol eksikliğini önlemesi. Kalsitrol, vücudumuz tarafından salgılanan ve
yağların depolanmasını önleyen bir hormon.
ÇÖZÜM: Büyük bir bardak yağsız
süt içerek hem kemiklerinizi koruyacak hem de sizin için gerekli olan kalsiyum
miktarını alacaksınız. Üstelik sadece 320 kaloriyle! Süte karşı hassassanız ve
süt içtikten sonra sindirim problemleri yaşıyorsanız laktozsuz sütlerden de
faydalanabilirsiniz. Eğer süt içmek sizin için imkansızsa, yağsız peynir, yoğurt
ve füme somon gibi kalsiyum açısından zengin olan yiyeceklerden bol bol tüketin.
Doğru sebzeleri seçememek Yağ içermeyen, bol lifli ve hastalıklarla savaşan bir
çok maddeyle dolu sebze ve meyveler aslında tüketmek için en mükemmel besinler.
Oysa ne yazık ki pek çoğumuz taze sebze ve meyve tüketimine gereken önemi
vermiyoruz. Sadece sebze yemiş olmak için ağırlıklı olarak patates ve marulu
tercih etmek de yapılabilecek büyük bir hata. Oysa patates, özellikle de
kızarmış olduğu zaman, fazla besleyici değeri olmayan bir gıda. Aynı şey büyük
ölçüde sudan oluşan amerikan marulu için de geçerli.
ÇÖZÜM: Sebze seçiminde aklınıza
ilk gelen koyu yeşil yapraklı (ıspanak ve pazı gibi) ve sarı (biber ve kabak
gibi) sebzeler olmalı. Bu sebzeleri haşlanmış ya da buharda pişirilmiş şekilde
yemeniz en doğrusu. Ayrıca, bol bol şeker ve boya içeren meyve sularının da
meyve yemekle aynı şey olamayacağını aklınızdan çıkarmamanız gerek. Formsante
METABOLİZMANIZI HIZLANDIRIN Yeterince hızlı
çalışan bir metabolizmanız varsa, besinlerle aldığınız kalorileri tamamen yakar,
yağ olarak depolayıp kolayca şişmanlamazsınız.
Eğer dikkatli beslenmenize rağmen kolayca kilo alıyorsanız veya
aldığınız kiloları vermekte fazlaca zorlanıyorsanız metabolik hızınız düşük
olabilir. İşte size metabolik hızınızı az da olsa yükseltmenize yardımcı yedi
altın anahtar. Kas kitlenizi arttırın: Kaslarınızı güçlendiren egzersizler,
günün 24 saati, siz çalışırken de dinlenme halindeyken de daha fazla kalori
yakmanızı sağlar.
Ne kadar çok kasa sahip olursanız, metabolizmanız o kadar hızlı
çalışır. Güçlendirici egzersizlere hemen başlayabilirsiniz. Bazı eşyalarınızı
yokuş yukarı çıkarken kendiniz taşıyın, işyerine, evinizde çömelme egzersizleri
yapın. Kol kaslarınızı çalıştırmak için 2-3 kilgoramlık ağırlıklar kaldırın
(Büyük boy su dolu plastik bir su şişesi bile olabilir).
Öğün atlamayın veya kalori alımınızı çok düşürmeyin: Eğer
vücudunuz giderek daha az besin almaya yöneltilir ve bunu almaya alışırsa,
enerjiyi korumak için metabolizmanızı yavaşlatacaktır. Zamanla aynı besinleri
tüketseniz bile, vücudunuz aldığınız kalorileri yakıt olarak kullanabilmek için
yavaşlayacak ve istemediğiniz kiloların bedeninize yapışmasına neden olacaktır.
Kalori alımınızı kesmenin en iyi yolu, günde 500 kalorinin altında kısıtlama
yapmamak ve asla 1200 kalorinin laltında enerjiyi çok gerekmedikçe almamaktır
. Diyetinizdeki protein miktarını arttırın: Yapılan çalışmalar
proteinlerin, pankreas bezinden dolaşıma daha kolay ensülin verilmesine yardım
ettiğini ortaya koymuştur. Sağlıklı bir kişi günde ortalama 70 gram ve daha
fazla protein ile bu etkiyi sağlayabilir. Haftanın üç günü 30-45 dakika süre ile
aerobik egzersiz yapın: Yaktığınız fazladan kaloriler ayda 1/2-1 kilgoram
arasında kilo kaybetmenizi sağlayacaktır. Günlük yaşantınızda da hareketinizi
arttırın: Ne kadar çok hareket ederseniz, o kadar çok kalori yakarsınız!
Yaşamınızda ve günlük aktivitelerinizde yapacağınız küçük
değişiklikler her gün yaktığınız kalori miktarını da arttırır. Asansör yerine
merdiven kullanmak, işyerinizden uzağa park edip geri kalan mesafeyi yürümek,
arkadaşlarınızla kahve içmek yerine birlikte dükkánları dolaşmak, köpeğinizi
gezdirmek, bahçe işleriyle uğraşmak ya da evinizi temizlemek, size fazladan
kalori harcatan aktivitelerdir.
Bu tip değişiklikleri günlük yaşamınıza sadece 20 dakika ilave
ettiğinizde her gün ortalama 100 kalori yakarsınız. Akşam yürüyüşlerini deneyin:
Akşam yapılan aerobik egzersizleri ve ağırlık çalışmaları daha yararlı olabilir.
Bazı kişilerin metabolizmaları gün sonunda çok fazla yavaşlar. Akşam yemeği
öncesi yapılan 30 dakikalık aerobik aktivite metabolik hızınızı arttırarak, 2-3
saat boyunca da yüksek kalmasına yardım eder.
Böylece akşam yemeklerinizde aldığınız kaloriler kalçalarınıza
fazladan depolanmaz. Yeterli uyuyun: Kulağa hoş geliyor değil mi? Eğer gece
atıştırmalarınız varsa uykusuzluk daha fazla kilo almanıza neden olur. Az uyuyan
kadınların, sekiz saat düzenli uyuyanlara göre metabolizmalarının yavaşladığını
gösteren çalışmalar var. Desteklere dikkat Metabolik hızınızı arttırdığı iddia
edilen pek çok destek, süpermarket raflarını dolduruyor. Siz yine de dikkatli
olun. Özellikle ‘‘Ephedrin’’ ve ‘‘Ephedra’’
bitkisi özütü içeren metabolizma hızlandıran destekleri kullanmayın.
Kafein ve nikotin gibi uyarıcıların metabolik hızı yeterince
artırdıkları henüz kanıtlanmamıştır. Tiroid hormonu özütlerinin de bu amaçla
kullanılması tehlikelidir. Bu maddelerin kişiyi daha fazla aktif olmaya
yönelttikleri ve böylece daha çok kalori yakımını sağlayarak etki gösterdikleri
düşünülmektedir. Bütün bu ürünler zararlı olabilir.
Acı biber stres hormonlarınızın daha fazla salgılanmasına yol
açarak metabolizmanızı hızlandırabilir. Yapılan çalışmalarda yeşil çayın
metabolizmayı hızlandırdığı ve günde ekstra 70 kalori yaktırdığını göstermiştir.
Bu artışın kateşinler adı verilen antioksidanlar yoluyla olduğu düşünülmektedir.
Unutmayın! Metabolizmanızı hızlandırmak hem daha sağlıklı, daha zinde ve formda
kalmanıza hem de istemediğiniz fazla kilolarınızın yakılmasına yardım edecektir.
Osman Müftüoğlu/ Hürriyet
7 GÜNDE 3 KİLO VERİN Bu diyette size öğün öğün ne
yemeniz gerektiğini değil, her öğün için değişik alternatifler sunuyoruz.
Bunların içinde beğendiklerinizi ve canınızın çektiğini yiyebilirsiniz.
Kahvaltınız 300-350, öğle ve akşam yemekleriniz 350-400, ara öğünleriniz ise 65
kaloriden oluşuyor. Bu diyet programına uyarsanız, yedi günde üç kilo
verebilirsiniz. Tabbi ki bu tür bir diyete uzun süre devam etmenin sağlık
açısından sakıncalı olduğunu da unutmayın.
Diyetisyen Aşkın Yüksel den hızlı
incelme diyeti:
SABAH l Bir dilim kepek ekmeğine
sürülmüş yağsız labne, yanında bir adet domates ya da greyfurt ve bir bardak
taze sıkılmış meyve suyu. l İki dilim kepek ekmeğiyle hazırlanmış peynirli tost,
bir adet yumurtayla yapılmış omlet, bir adet domates. l Bir adet elma, 30 gram
müsli, bir çay kaşığı bal ve 100 gram yağsız sütle hazırlanmış elmalı müsli. l
Bir dilim reçelli ya da ballı etimek, 40 gram yağsız salam ya da tavuk göğsü,
yarım adet salatalık. l Çalışan kadınlar için, bir adet muz, bir adet elma, bir
adet kividen oluşan meyve tabağı.
ÖĞLE l Bir porsiyon yağsız tavada
hazırlanmış sebze ızgara. l İki dilim vejetaryen pizza. l Bir kase çorba, bir
dilim kepek ekmeği, 20 gram yağsız peynir. l Bir adet fırında patates, yanında
haşlanmış sebze. l Çalışan kadınlar için, salata yapraklı, peynirli, domatesli
sandviç, yanında bir bardak domates suyu.
AKŞAM l Bir adet kepek ekmeğiyle
hazırlanmış domatesli, biberli, peynirli tost. l Patates, kabak ve bamyayla
hazırlanmış bir tabak yağsız türlü. l Bir tabak spagetti bolonez. l İki adet
etli domates dolması. l 250 gram haşlanmış patates. Üzerine maydanoz, karabiber
ve tuz serpebilirsiniz.